Jak sta─ç si─Ö chodz─ůcym dzie┼éem sztuki? Wywiad z Czarnym Zak┼éadem

Sk├│ra staje si─Ö p┼é├│tnem, a cz┼éowiek ┼╝ywym obrazem. Dzieje si─Ö to za spraw─ů niesamowitego duetu, w kt├│rego sk┼éad wchodzi Ma┼égorzata Wielek – M oraz Przemys┼éaw Wide┼é. Od roku czasu mo┼╝emy ┼Ťledzi─ç ich poczynania podczas r├│┼╝nych wydarze┼ä artystycznych, gdzie tatuuj─ů ch─Ötnych ┼Ťmia┼ék├│w. Takich jak ja.

NATALIA CZACHOR

 

Podczas festiwalu Synestezje postanowi┼éam, ┼╝e i ja chcia┼éabym wcieli─ç si─Ö w rol─Ö Pacjenta Czarnego Zak┼éadu. Skontaktowa┼éam si─Ö z Przemkiem i w ten spos├│b, trzy dni przed wydarzeniem, dosta┼éam plik z kilkudziesi─Öcioma wolnymi rysunkami. Ich oryginalny styl bardzo mi si─Ö spodoba┼é, st─ůd te┼╝ mia┼éam ogromny problem z dokonaniem wyboru. Pomimo ┼╝e finalnie zdecydowa┼éam si─Ö na jeden ze wzor├│w (rysunk├│w), na kilka minut przed tatuowaniem zauwa┼╝y┼éam na ┼Ťcianie rysunek, kt├│ry naprawd─Ö mnie zafascynowa┼é. Dawno nie mia┼éam tak du┼╝ego dylematu, jak w tamtej chwili. Czy p├│j┼Ť─ç za g┼éosem rozs─ůdku i nie zmienia─ç plan├│w, czy spontanicznie wybra─ç co┼Ť zupe┼énie innego? Wygra┼éa, ku niespodziance dla mnie, opcja numer jeden. Cho─ç grafik─Ö (rysunek) ze ┼Ťciany zarezerwowa┼éam na przysz┼éo┼Ť─çÔÇŽ┬á

 

Ma┼ée studio tatua┼╝u znajdowa┼éo si─Ö w k─ůcie klubu Studio na Miasteczku Studenckim, a tatuowanie, jak to powiedzia┼éa Ma┼égorzata, odbywa┼éo si─Ö ÔÇ×w pseudo sterylnych warunkachÔÇŁ. Oczywi┼Ťcie wszystko by┼éo oklejone foli─ů, jak nale┼╝y, ale czarny humor jest ewidentnym sta┼éym elementem tego Zak┼éadu. By┼é to ostatni dzie┼ä festiwalu, a tak┼╝e i najbardziej zat┼éoczony. Koncert zespo┼éu Kult ┼Ťci─ůgn─ů┼é t┼éum ludzi. By┼éo ich du┼╝o do tego stopnia, ┼╝e nie mie┼Ťcili si─Ö w sali, gdzie znajdowa┼éa si─Ö scena. Zauwa┼╝y┼éam, ┼╝e zainteresowanie Czarnym Zak┼éadem by┼éo naprawd─Ö ogromne. Co chwil─Ö podchodzi┼é kto┼Ť z pytaniem ÔÇ×Co tutaj si─Ö dzieje?ÔÇŁ, niekiedy i ledwo trzymaj─ůc si─Ö na nogach. Du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç z tych os├│b bardzo ch─Ötnie siad┼éaby w tamtej chwili na fotel, wybra┼éa wz├│r (rysunek) i podda┼éa si─Ö tatuowaniu, dlatego byli te┼╝ i tacy kilka godzin wcze┼Ťniej. Czy takie pytania mog┼éy kogokolwiek dziwi─ç? Bo jak cz─Östo widzicie m─Ö┼╝czyzn─Ö z maszynk─ů do tatua┼╝u podczas koncertu Kultu? W og├│le podczas koncertu.┬á

 

Kazik ┼Ťpiewa┼é ostatni─ů piosenk─Ö, a ja si─Ö zastanawia┼éam, czy to w┼éa┼Ťciwie najlepszy czas na robienie tatua┼╝u. Ogrom ludzi przechodz─ůcych obok do szatni i ci─ůgle spogl─ůdaj─ůcych troch─Ö mnie stresowa┼é. By┼é tak┼╝e do┼Ť─ç kr─Öpuj─ůcy, ale taki jest zamys┼é ca┼éego projektu- ┼╝eby robi─ç to publicznie i ┼╝eby prze┼éamywa─ç swoje bariery. Gdy nadesz┼éa moja kolej wszystko si─Ö powoli ko┼äczy┼éo, a w klubie zostali tylko organizatorzy i ekipa techniczna. Przemek mia┼é przed sob─ů sz├│st─ů godzin─Ö ci─ůg┼éego tatuowania, a rysunek, kt├│ry wybra┼éam, sk┼éada┼é si─Ö z 254 ma┼éych kreseczek (tak, naprawd─Ö to policzy┼éam). Nie pami─Ötam, ile dok┼éadnie trwa┼é ten proces, poniewa┼╝ niemal sama zasn─Ö┼éam na fotelu, z wyci─ůgni─Öt─ů na stole z Ikei nog─ů, ale by┼éo to o wiele kr├│cej, ni┼╝ si─Ö spodziewa┼éam. Teraz mog─Ö si─Ö pochwali─ç, ┼╝e m├│j tatua┼╝ zosta┼é zrobiony na prze┼éomie dw├│ch dni: 24 i 25 listopada 2019 roku. Przemku, bardzo Ci za to dzi─Ökuj─Ö.

 

Ca┼ée do┼Ťwiadczenie by┼éo niesamowite. Nigdzie indziej nie spotkacie takiego klimatu, jak u Czarnego Zak┼éadu. Jest to projekt nie do podrobienia, bior─ůc pod uwag─Ö rysunki, miejsca robienia tatua┼╝u, czy osobowo┼Ťci pomys┼éodawc├│w. Komercyjne tatuowanie wypada bardzo kiepsko przy takiej koncepcji i mam nadziej─Ö, ┼╝e wielu z Was zdecyduje si─Ö na tego typu praktyk─Ö. Gwarantuj─Ö wam wspomnienia, kt├│re zapami─Ötacie do ko┼äca ┼╝ycia.┬á

 

Trzy dni wcze┼Ťniej, podczas pierwszego dnia festiwalu, mia┼éam okazj─Ö porozmawia─ç z tym niezwykle inspiruj─ůcym duetem, kt├│ry tworzy tak wyj─ůtkowe rzeczy. Efektem jest kr├│tki wywiad, z kt├│rego mo┼╝ecie dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej o Czarnym Zak┼éadzie. Oryginalna wersja znajduje si─Ö na naszym Spotify.┬á

 

 

Natalia Czachor (NC): Sk─ůd wzi─ů┼é si─Ö pomys┼é na Czarny Zak┼éad?┬á

Przemys┼éaw Wide┼é (PW): Ma┼égosia wpad┼éa na pomys┼é przeniesienia jednego ze swoich rysunk├│w na sk├│r─Ö, dlatego spotkali┼Ťmy si─Ö w Czarnym Domu i wsp├│lnie stwierdzili┼Ťmy, ┼╝e w ten spos├│b mo┼╝emy s┼éa─ç nasze rysunki w ┼Ťwiat. Tatuowa─ç je na ludziach, kt├│rzy s─ů nimi zainteresowani. I tak si─Ö toczy to ju┼╝ od roku.┬á

 

NC: Pragniecie wynie┼Ť─ç rzemios┼éo tatua┼╝u do rangi sztuki. My┼Ťlicie, ┼╝e tatua┼╝ jest dyskryminowany wsr├│d innych dziedzin artystycznych?┬á

Ma┼égorzata Wielek – M (MW): Bardzo ciekawe pytanie, poniewa┼╝ my tak naprawd─Ö pragniemy udowodni─ç wszystkim, ┼╝e tatuowanie to w og├│le nie jest rzemios┼éo. Nie wystarcz─ů do tego same umiej─Ötno┼Ťci, czy prawid┼éowe trzymanie maszynki. Za tym musi p├│j┼Ť─ç co┼Ť wi─Öcej, jaka┼Ť idea. Nie mo┼╝e to by─ç zwyk┼éa dekoracja powielana w niesko┼äczono┼Ť─ç. To musi mie─ç jaki┼Ť sens, przes┼éanie i ┼Ťci┼Ťle wi─ůza─ç si─Ö z odbiorc─ů.┬á

PW: Tatua┼╝, jako jedno z ostatnich dzia┼éa┼ä wizualnych, nie zosta┼é do tej pory oswojony przez ┼Ťwiat sztuki i ┼Ťwiat akademicki. O ilustracji, graffiti, muralu, czy komiksie bez k┼éopotu mo┼╝na dzisiaj m├│wi─ç w randzie dzia┼éania artystycznego. Studia tatua┼╝u s─ů wci─ů┼╝ tak─ů niezbadan─ů ÔÇ×wysp─ůÔÇŁ, kt├│ra trzyma si─Ö poza oficjalnym obiegiem sztuki. Ten obszar nadal nie zosta┼é zbadany przez historyk├│w jako popularne zjawisko. Wydaje mi si─Ö i chyba Ma┼égosiu zgodzisz si─Ö ze mn─ů, ┼╝e ten temat zostawia ogromne pole do eksperyment├│w i innowacyjno┼Ťci.┬á

MW: Tak, dok┼éadnie. Nasz─ů ide─ů jest r├│wnie┼╝ to, ┼╝eby arty┼Ťci intensywnie w┼é─ůczali si─Ö w ten temat i podejmowali tego typu dzia┼éalno┼Ť─ç. Poza tym chcieli┼Ťmy si─Ögn─ů─ç do takiego bardzo pierwotnego punktu widzenia, sk─ůd w┼éa┼Ťciwie wzi─Ö┼éa si─Ö ch─Ö─ç tatuowania. Wsp├│┼épracujemy dlatego te┼╝ z lud┼║mi, kt├│rzy zajmuj─ů si─Ö tym tematem na gruncie teoretycznym i go badaj─ů.

 

NC: Czym różni się tatuowanie w Czarnym Zakładzie, od tatuowania w zwykłym studiu? 

PW: Po pierwsze dajemy zupe┼én─ů gwarancj─Ö, ┼╝e ka┼╝dy z rysunk├│w sk├│rnych, kt├│ry zostaje wykonany w Czarnym Zak┼éadzie, zostaje wykonany tylko raz. My┼Ťl─Ö, ┼╝e r├│wnie┼╝ innowacyjne jest podej┼Ťcie do wzor├│w i projekt├│w, kt├│re wyci─ůgamy prosto ze szkicownik├│w. Pocz─ůtkowo by┼éy to szkicowniki Ma┼égosi, ale pewnie i ja spr├│buj─Ö w┼é─ůczy─ç do tego dzia┼éania jak─ů┼Ť moj─ů estetyk─Ö.┬á

┼╗aden ze wzor├│w nie powsta┼é na kartce papieru z my┼Ťl─ů o tatua┼╝u. Bardziej kierujemy si─Ö szukaniem ┼╝ywego p┼é├│tna. Obserwujemy, jak funkcjonuje sobie taki rysunek, gdy zaczyna si─Ö porusza─ç w przestrzeni i gdy mo┼╝na go zobaczy─ç na ulicy. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest taka podstawowa r├│┼╝nica pomi─Ödzy Czarnym Zak┼éadem, a komercyjnym tatuowaniem w studiu.┬á

MW: Nasi odbiorcy bardzo osobi┼Ťcie podchodz─ů do wybierania rysunku. Na sw├│j spos├│b go interpretuj─ů oraz dopowiadaj─ů do nich jakie┼Ť osobiste historie. To niesamowicie fascynuj─ůce dla nas, jako artyst├│w.┬á

 

NC: Za┼éo┼╝eniem Czarnego Zak┼éadu s─ů publiczne performacne, podczas gdy tatua┼╝ jest nanoszony na sk├│r─Ö. W jakim stopniu, waszym zdaniem, tatua┼╝ jest w tym przypadku rzecz─ů prywatn─ů, a w jakim publiczn─ů?

MW: Nie mamy swojego sta┼éego miejsca i nie alienujemy si─Ö gdzie┼Ť tam w jakim┼Ť studiu, poniewa┼╝ chcemy mie─ç wszechstronne pole dzia┼éania. Robili┼Ťmy tatua┼╝e na Synestezjach, w Kazimierzu, teraz mamy zaproszenie do Wroc┼éawia, wi─Öc mamy za┼éo┼╝enie bardzo mobline. Czasem spotykamy si─Ö u Przemka w Czarnym Domu, w takiej bliskiej naszej koncepcji stylistyce. Element publicznego tatuowania jest o tyle fajny, ┼╝e mamy mo┼╝liwo┼Ť─ç wyj┼Ťcia na zewn─ůtrz. Cz─Östo podr├│┼╝owali┼Ťmy kamperem po Krakowie i tatuowali┼Ťmy ludzi, kt├│rzy zainteresowali si─Ö przechodz─ůc obok. W jednym momencie spontanicznie decydowali si─Ö i robili┼Ťmy im tatua┼╝.

PW: Te┼╝ warto dopowiedzie─ç, ┼╝e nie chcemy traktowa─ç pacjent├│w jako klient├│w, a bardziej jako wsp├│┼éuczestnik├│w ca┼éego procesu tatuowania. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to mo┼╝e by─ç cenne i istotne prze┼╝ycie dla osoby, kt├│ra dostaje od nas jak─ů┼Ť naklejk─Ö sk├│rn─ů.┬á

 

NC: Rodzi si─Ö pomi─Ödzy Wami a osobami tatuowanymi, kt├│re nosz─ů te rysunki na swojej sk├│rze przez ca┼ée ┼╝ycie, jaka┼Ť wi─Ö┼║?┬á

MW: Tak, jeste┼Ťmy w sta┼éym kontakcie naszymi pacjentami. Oni te┼╝ bardzo cz─Östo wracaj─ů do nas, chc─ůc kolejny rysunek i tak ca┼éy kr─ůg si─Ö wci─ů┼╝ poszerza. Podczas tatuowania pojawiaj─ů si─Ö niesamowite historie pomi─Ödzy nami. Mieli┼Ťmy nawet w planie kontynuacj─Ö tego projektu w formie wideo, gdzie nagraliby┼Ťmy rozmowy z poszczeg├│lnymi pacjentami. Fajnie by┼éoby udokumentowa─ç ich odczucia i opowie┼Ťci, bo cz─Östo s─ů fascynuj─ůce.

PW: Wi─Ö┼║, kt├│ra si─Ö pojawia, jest nie tylko wi─Özi─ů mentaln─ů, ale i fizyczn─ů. W regulaminie Czarnego Zak┼éadu mamy zapisane przej─Öcie, po pewnym czasie, wytatuowanego fragmentu sk├│ry. Pacjent obliguje do tego, ┼╝e w momencie jego fizycznej ┼Ťmierci, ten fragment pozostanie w┼éasno┼Ťci─ů Zak┼éadu. W kt├│rym┼Ť momencie, do naszej kolekcji rysunk├│w, do┼é─ůczy kolekcja ma┼éych s┼éoiczk├│w wype┼énionych formalin─ů i kawa┼ékami cia┼éa. Kto┼Ť b─Ödzie musia┼é w przysz┼éo┼Ťci zadba─ç o to, ┼╝eby ta umowa zosta┼éa dotrzymana r├│wnie┼╝ i po naszej ┼Ťmierci. Dzi─Öki temu Czarny Zak┼éad pozostanie ┼╝ywy na nast─Öpne pokolenia (┼Ťmiech).

MW: Absolutnie tak, jeste┼Ťmy Czarnym Zak┼éadem totalnie wyrachowanym. Nie wykluczone, ┼╝e zasoby materialne wzrosn─ů po zako┼äczeniu naszej dzia┼éalno┼Ťci (┼Ťmiech).┬á

 

NC: Czy mo┼╝emy gdzie┼Ť znale┼║─ç Czarny Zak┼éad stacjonarnie, poza performatywnym dzia┼éaniem?┬á

PW: Poza tego rodzaju dzia┼éaniem spotykamy si─Ö u mnie w domu, w przestrzeni Czarnego Domu, gdzie nasz Zak┼éad udziela us┼éug w takiej przedziwnej scenografii. My┼Ťl─Ö, ┼╝e dla wielu pacjent├│w samo do┼Ťwiadczenie tego wn─Ötrza jest swoistym prze┼╝yciem.┬á

MW: Do┼Ťwiadczenie wn─Ötrza, ale samo spotkanie z nami. Pami─Ötasz mo┼╝e Przemku rozmowy z Paw┼éem, kt├│ry przyjecha┼é specjalnie z ┼üodzi, poniewa┼╝ by┼é zafascynowany ca┼éym antura┼╝em, kt├│ry ma tam miejsce.┬á

Czy wyst─Öpujemy w tym pokoju, czy w innych sytuacjach, to zawsze wytwarza si─Ö taka niesamowita atmosfera. Bardzo spodoba┼é nam si─Ö, wspominany ju┼╝ wcze┼Ťniej, kamper. Mamy nadzieje, ┼╝e je┼Ťli dobrze p├│jdzie, to doczekamy si─Ö takiego powozu na sta┼ée i b─Ödziemy mogli przemieszcza─ç si─Ö w r├│┼╝ne rejony ┼Ťwiata i tatuowa─ç wszystkich ludzi.┬á

 

NC: Czyli je┼╝eli kto┼Ť jest zainteresowany tatua┼╝em, najlepiej napisa─ç do was np.na Instagramie i czeka─ç na zaproszenie do Czarnego Domu?┬á

PW:┬á Bez k┼éopotu mo┼╝na nas spotka─ç i porozmawia─ç podczas wydarze┼ä, na kt├│rych si─Ö pojawiamy, ale tak, media spo┼éeczno┼Ťciowe to najprostsza droga komunikacji z nami. Jest tak┼╝e baz─ů rysunk├│w, kt├│re oczekuj─ů na odwa┼╝nych pacjent├│w. Baza ta jest du┼╝a i wci─ů┼╝ si─Ö powi─Öksza.

MW: Na Facebooku zamieszczamy dotychczasowe realizacje, wi─Öc mo┼╝na sobie zobaczy─ç, jak wszystko przebiega i jakie s─ů rysunki do wyboru. Te┼╝ wydajemy teraz ksi─ů┼╝k─Ö, kt├│ra jest dokumentacj─ů naszej dotychczasowej rocznej dzia┼éalno┼Ťci, kt├│rej pr├│bki mo┼╝na by┼éo zobaczy─ç na festiwalu Synestezje. S─ů to zdj─Öcia, rysunki, opowiadania i teksty, kt├│re si─Ögaj─ů te┼╝ g┼é─Öbiej historii tatua┼╝u, wi─Öc to bardzo fajny dorobek z naszej dotychczasowej pracy.┬á

 

NC: Gdzie mo┼╝emy znale┼║─ç w przysz┼éo┼Ťci Wasz─ů ksi─ů┼╝k─Ö? Gdzie b─Ödzie dost─Öpna?┬á

PW: Prezentujemy j─ů podczas Synestezji. P├│┼║niej, jak wszystkie publikacje, b─Ödzie trafia─ç do du┼╝ych bibliotek. Taka jest mechanika katalog├│w wydawanych pod szyldem uniwersytet├│w, czy akademii. Nasza ksi─ů┼╝ka wychodzi pod ISBN Uniwersytetu Pedagogicznego Wydzia┼éu Sztuki, dlatego b─Ödzie do zgarni─Öcia i poogl─ůdania w bibliotekach. My pewnie te┼╝ na w┼éasn─ů r─Ök─Ö b─Ödziemy j─ů dystrybuowa─ç. Z racji jej charakteru, jako kartoteki, na pewno egzemplarze trafi─ů do ludzi, kt├│rzy ju┼╝ u┼╝yczyli swojej sk├│ry na potrzeb─Ö dzia┼éalno┼Ťci Czarnego Zak┼éadu. B─Ödziemy chcieli si─Ö ni─ů promowa─ç, wi─Öc na pewno b─Ödziemy j─ů mie─ç i rozdawa─ç podczas kolejnych publicznych wydarze┼ä.┬á

MW: Dok┼éadnie tak. B─Ödziemy jak zespo┼éy, kt├│re na koncertach propaguj─ů swoje nowe p┼éyty. Jeszcze kontynuuj─ůc temat Uniwersytetu Pedagogicznego, chcia┼éam dopowiedzie─ç, ┼╝e uda┼éo mi si─Ö wprowadzi─ç na Wydziale Sztuki taki przedmiot, kt├│ry nazywa si─Ö Body art z elementami tatua┼╝u i ten przedmiot ruszy od nast─Öpnego roku akademickiego. To b─Ödzie pracownia, dost─Öpna dla ch─Ötnych student├│w, kt├│rzy chc─ů zacz─ů─ç t─Ö przygod─Ö od podstaw i podj─ů─ç pierwsze pr├│by tatuowania. Wiem, ┼╝e ze strony m┼éodych ludzi zainteresowanie jest ogromne i jak twierdzi jedna z doktorantek na Wydziale Sztuki ÔÇ×wszyscy b─Öd─ů za par─Ö lat wytatuowani na tym ┼ŤwiecieÔÇŁ, wi─Öc jest dobrze (┼Ťmiech).┬á

 

NC: Czarny Zak┼éad nie tylko zak┼éada, ┼╝e b─Ödzie super, ale i wieloletnie dzia┼éanie. Jakie macie plany, marzenia na nadchodz─ůce lata?┬á

PW: Kilka z tych plan├│w ju┼╝ tutaj pad┼éo. Kamper i rodzaj w┼éasnego mobilnego studia to chyba najwi─Öksze z marze┼ä Czarnego Zak┼éadu. Na pewno b─Öd─ů si─Ö pojawia─ç kolejne ksi─ů┼╝ki, kolejne wydarzenia, podczas kt├│rych b─Ödziemy dzia┼éa─ç, ale przede wszystkim pragniemy wci─ů┼╝ zbiera─ç ch─Ötnych i rozsy┼éa─ç nasze rysunki w ┼Ťwiat.┬á

MW: I tak, jak to dzieje si─Ö podczas Synestezji, chcemy ┼é─ůczy─ç r├│┼╝ne dziedziny sztuki. Ja zajmuj─Ö si─Ö malarstwem, Przemek zajmuje si─Ö malarstwem oraz wszystkim innym co si─Ö da (┼Ťmiech), dlatego nasze performance nie polegaj─ů wy┼é─ůcznie na siadaniu i tatuowaniu. Robimy te┼╝ do tego specjaln─ů atmosfer─Ö, np. w formie instalacji. A co do plan├│w, by─ç mo┼╝e z czasem nasz duet si─Ö rozro┼Ťnie o innych ciekawych artyst├│w, kt├│rzy maj─ů sw├│j wyrazisty i ciekawy styl. To temat bardzo otwarty i dynamiczny zarazem.

 

Zdjecie: https://www.facebook.com/czarnyzaklad/

Post Author: BIS AGH

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany.